قراره در رابطه با یه موضوعی صحبت کنیم که سوال خیلی از والدینه، کودک ما کلی اسباب بازی دور و برشه، چند تا کتاب هم داره، شاید حتی به تازگی براش یه بازی جدید خریدیم… ولی تا گوشی میرسه دستش، انگار همه چی یادش میره!
میگیم: «بیا بریم بازی کنیم.»
میگه: «نه.»
میگیم: «این اسباب بازی رو ببین!»
میگه: «نمیخوام.»
بعد گوشی رو میبینه و یکدفعه شارژ میشه و فول انرژی اگه این صحنه براتون آشناست، احتمالا شما هم یک بار از خودتون پرسیدید:
«چرا بچه من اینقدر به گوشی علاقه داره؟»حتی شاید وقتی گوشی رو ازش میگیرید، ناراحت بشه، گریه کنه یا شروع کنه به گفتن: «فقط پنج دقیقه دیگه!» اما واقعا چه چیزی گوشی رو برای بچه ها اینقدر جذاب میکنه؟
آیا یعنی بچه به گوشی وابسته شده؟ آیا باید گوشی رو کامل ازش بگیریم؟ یا اصلا راه بهتری هم وجود داره؟ ما قبلا هم توی شادوپیا درباره همین موضوع صحبت کردیم و در مقاله آیا گوشی دشمن بچه هاست یا نه؟ توضیح دادیم که گوشی و تکنولوژی لزوما قرار نیست دشمن کودک باشن و چیزی که اهمیت داره، نوع استفاده و نحوه مدیریت اون هست.
این بار اما میخوایم از یک زاویه دیگه به موضوع نگاه کنیم؛ اینکه اصلا چرا گوشی برای بچه ما اینقدر جذابه؟
قبل از اینکه بخوایم گوشی رو از دست بچه بکشیم بیرون، بهتره اول بفهمیم چرا این اتفاق میفته. چون وقتی دلیلش رو بفهمیم، مدیریت کردنش هم خیلی راحت تر میشه. توی ادامه این مطلب، میخوایم خیلی ساده ببینیم چرا بچه ها اینقدر جذب گوشی میشن و ما به عنوان پدر و مادر چه کاری میتونیم انجام بدیم.
چرا گوشی برای بچه ها اینقدر جذابه؟
شاید از بیرون که نگاه کنیم، با خودمون بگیم خب مگه این گوشی لامصب چه چیز خاصی داره؟ یه صفحه نمایشه که توش چند تا بازی و فیلمه دیگه! ولی برای بچه این قضیه یکم فرق میکنه. گوشی تقریبا همیشه یه چیز تازه برای دیدن و انجام دادن داره؛ یه لحظه بازیه، یه لحظه ویدئو، یه صدای جدید، یه مرحله تازه یا حتی یه چیزی که خودش انتخابش کرده. در ادامه دلایل رو مینویسم
۱. چون گوشی خیلی سریع به بچه جواب میده
یکی از دلایلی که گوشی اینقدر برای بچه جذابه، اینه که تقریبا هیچ وقت لازم نیست برای دیدن نتیجه صبر کنه. یه چیزی رو لمس میکنه، همون لحظه یه اتفاق میفته؛ تصویر عوض میشه، صدا درمیاد، امتیاز میگیره یا وارد مرحله بعد میشه.
البته این به این معنی نیست که گوشی «بد» است یا هر بچه ای که زیاد با گوشی کار میکنه مشکلی داره. مسئله اینه که گوشی خیلی راحت توجه کودک رو به خودش جلب میکنه و اگر بیشتر سرگرمی های روزانه اش هم با گوشی گره بخوره، ممکنه کم کم فعالیت های دیگه براش کسل کننده به نظر برسن.
۲. چون همیشه یک چیز تازه برای دیدن وجود داره
یکی از جذابیت های بزرگ گوشی برای بچه اینه که خیلی زود میتونه از یه چیز بره سراغ یه چیز دیگه. هنوز بازی تموم نشده، دلش یه ویدئوی دیگه میخواد؛ هنوز اون ویدئو تموم نشده، سراغ یه بازی دیگه میره. تقریبا همیشه یه اتفاق تازه منتظرشه.
برای همین ممکنه وقتی بهش میگیم «بیا با این اسباب بازی بازی کن»، خیلی زود خسته بشه. نه اینکه اون اسباب بازی حتما بد باشه؛ فقط گوشی عادتش داده که هر چند لحظه یک چیز جدید جلوی چشمش ظاهر بشه و توجهش رو عوض کنه.
۳. چون گوشی همیشه دم دستشه
یه دلیل خیلی ساده هم وجود داره: گوشی تقریبا همیشه در دسترسه. بچه حوصله اش سر میره؟ گوشی هست. توی ماشین منتظره؟ گوشی هست. شما مشغول کاری هستید؟ باز گوشی میتونه چند دقیقه سرگرمش کنه.
کم کم ممکنه گوشی برای کودک تبدیل بشه به اولین گزینه برای وقت هایی که نمیدونه چه کاری انجام بده. یعنی به جای اینکه دنبال یه بازی بگرده، نقاشی بکشه یا بیاد سراغ شما، مستقیم میره سمت گوشی؛ چون میدونه همیشه چیزی برای سرگرم شدن داخلش پیدا میشه.
۴. چون گوشی به بچه حس انتخاب کردن میده
بچه توی گوشی معمولا خودش تصمیم میگیره چی بازی کنه، کدوم ویدئو رو ببینه یا مرحله بعدی چی باشه. همین حس «خودم انتخاب کردم» برای کودک خیلی جذابه، چون توی خیلی از بخش های زندگی مدام بزرگ ترها براش تصمیم میگیرن؛ از اینکه کی غذا بخوره تا اینکه کی بخوابه.
۵. چون داخل بازی ها مدام احساس میکنه داره موفق میشه
بچه ها عاشق اینن که حس کنن یه کاری رو بلد شدن. وقتی یه مرحله رو رد میکنن، یه معما رو حل میکنن یا بالاخره کاری رو انجام میدن که چند بار نتونسته بودن، یه حس خوب از موفق شدن میگیرن.
۶. چون گوشی برای بعضی بچه ها تبدیل به یک جای امن و آشنا شده
گاهی کودک وقتی خسته است، ناراحته، از چیزی حرصش گرفته یا حتی بین جمع معذب شده، سراغ چیزی میره که از قبل میشناسه و میدونه باهاش چطور سرگرم بشه. برای بعضی بچه ها، گوشی کم کم همین نقش رو پیدا میکنه. یعنی ممکنه وقتی حالش خوب نیست، ناخودآگاه بره سراغ گوشی چون میدونه چند دقیقه بازی کردن یا دیدن یک محتوای آشنا حالش رو عوض میکنه.
۷. چون بعضی وقت ها گوشی برایش راهی برای نزدیک شدن به بزرگ ترهاست
شاید عجیب به نظر برسه، ولی گاهی خود گوشی موضوع اصلی نیست. کودک میبینه پدر یا مادر با گوشی کار میکنه، باهاش ویدئو میبینه، یک بازی رو باهم انجام میدن یا درباره چیزی که داخل گوشی دیده حرف میزنن. همین باعث میشه گوشی برای کودک با توجه و همراهی والد گره بخوره.
حالا چطور علاقه کودک به گوشی رو مدیریت کنیم؟
حالا که فهمیدیم چرا گوشی اینقدر برای بچه جذابه، بریم سراغ قسمت مهم تر ماجرا؛ اینکه ما به عنوان پدر و مادر دقیقا باید چه کار کنیم؟ قرار نیست گوشی رو یک دفعه از زندگی کودک حذف کنیم یا هر بار که سراغش رفت باهاش دعوا کنیم. هدف اینه که کم کم کاری کنیم گوشی فقط یکی از سرگرمی های کودک باشه که مفید باشه، نه تنها سرگرمی اون.
۱. برای گوشی قانون مشخص داشته باشید
یکی از اشتباهات رایج اینه که یک روز به بچه میگیم «باشه، هرچقدر خواستی بازی کن» و روز بعد میگیم «امروز اصلا گوشی نداریم!» این تغییر دائم، هم برای کودک گیج کننده است و هم باعث میشه هر بار محدود کردن گوشی تبدیل به بحث و دعوا بشه.
بهتره یک قانون ساده و قابل فهم برای گوشی داشته باشید و خودتون هم تا جای ممکن به همون قانون پایبند بمونید. مثلا مشخص کنید گوشی چه زمانی مجازه، چه زمانی باید کنار گذاشته بشه و قبل از تمام شدن زمان استفاده، کودک رو در جریان بذارید.
۲. گوشی رو ناگهانی از دستش نگیرید
فرض کنید کودک وسط یک بازیه و یکدفعه میرید گوشی رو از دستش میگیرید و میگید: «بسه دیگه! گوشی رو بده!» خب معلومه که احتمال اعتراض زیاده! مخصوصا وقتی کودک هنوز آمادگی تموم کردن بازی رو نداشته باشه. بهتره چند دقیقه قبل بهش خبر بدید. مثلا بگید: «پنج دقیقه دیگه بازی تموم میشه» یا «این مرحله رو تموم کن، بعد گوشی رو میذاریم کنار.»
۳. همه بی حوصلگی ها رو با گوشی حل نکنید
بچه میگه «حوصله ام سر رفته» و سریع گوشی میدیم دستش. دوباره گرسنه میشه، گوشی. توی ماشین حوصله اش سر میره، گوشی. شما سرتون شلوغه، باز گوشی.
مشکلی که اینجا ممکنه کم کم به وجود بیاد اینه که کودک یاد میگیره برای هر موقعیت خسته کننده یا ناراحت کننده، گوشی بهترین راه حل دنیاست. گاهی بهتره اجازه بدیم چند دقیقه بی حوصله باشه و خودش دنبال یک راه برای سرگرم شدن بگرده.
وقتی گوشی دست بچه است، چه چیزی بهتر از یک بازی امن و مفید؟
حالا که فهمیدیم چطور میشه زمان استفاده کودک از گوشی رو بهتر مدیریت کرد، یه نکته دیگه هم مهمه؛ بالاخره بعضی وقت ها گوشی دست بچه میمونه. پس بهتر نیست توی همین زمان، به جای هر محتوایی که ممکنه جلوی چشمش قرار بگیره، یک بازی رو انتخاب کنیم که خودمون هم با خیال راحت بهش اعتماد داشته باشیم؟
شادوپیا یک بازی آموزشی ساخت ایرانه که بدون تبلیغات طراحی شده و محتوای مفید و امنی برای کودکان داره. یعنی وقتی گوشی رو دست بچه میدیم، خیالمون راحته که با یک محیط مخصوص کودک سر و کار داره و قرار نیست وسط بازی با تبلیغات یا محتوای نامناسب روبرو بشه.
شادوپیا در مدت فعالیت خودش به یکی از شناخته شده ترین بازی های آموزشی کودک در ایران تبدیل شده و تا امروز بیش از ۳۵۰ هزار نصب در بازار و بیش از ۲۰۰ هزار نصب در مایکت داشته. این یعنی والدین زیادی شادوپیا رو برای فرزندشون انتخاب کردن و بهش اعتماد داشتن.
از طرفی شادوپیا فقط برای سرگرمی نیست. بازی ها طوری طراحی شدن که کودک در کنار بازی کردن، مهارت هایی مثل تمرکز، دقت، حافظه و حل مسئله رو هم تمرین کنه. حتی داخل برنامه تایمر وجود داره و والد میتونه مشخص کنه کودک چه مدت اجازه بازی داشته باشه؛ بنابراین مدیریت زمان بازی هم راحت تر میشه.
یکی دیگه از ویژگی های شادوپیا، داشتن دو بخش جداگانه برای والد و بازی هست. کودک وارد محیط بازی خودش میشه و والد هم میتونه از بخش مخصوص خودش، تنظیمات و موارد مربوط به بازی رو مدیریت کنه. در نتیجه قرار نیست فقط گوشی رو دست بچه بدیم و امیدوار باشیم همه چیز خوب پیش بره؛ والد همچنان کنترل و نظارت خودش رو داره.
پس قرار نیست حتما گوشی رو از زندگی کودک حذف کنیم؛ مهمه که وقتی گوشی دستشه، چه چیزی ببینه و چه کاری باهاش انجام بده. اگر قرار شده زمانی رو با موبایل بگذرونه، چه بهتر که این زمان در یک محیط امن و مفید سپری بشه.
شادوپیا؛ بازی کن، یاد بگیر و با خیال راحت گوشی رو به کودک بسپار.
سن مناسب خرید تبلت و موبایل برای کودکان چه زمانی است؟
اینجا احتمالا یک سوال دیگه هم براتون پیش اومده: اصلا بچه از چه سنی باید تبلت یا موبایل شخصی داشته باشه؟ واقعیت اینه که یک عدد ثابت برای همه بچه ها وجود نداره. سن کودک، دلیل خرید دستگاه، میزان نظارت والدین و اینکه قرار هست از گوشی برای چه کاری استفاده کنه، همگی مهمن.
اگر شما هم درگیر این سوال هستید، قبلا در شادوپیا درباره سن مناسب خرید تبلت و موبایل برای کودکان کامل صحبت کردیم و بررسی کردیم که قبل از خرید دستگاه شخصی برای کودک، چه نکاتی رو باید در نظر بگیریم.
نتیجه گیری
اگر تا اینجا همراه ما بودید، احتمالا متوجه شدید که علاقه بچه ها به گوشی همیشه به معنی یک مشکل بزرگ نیست. گوشی جذابه، چون سریع جواب میده، سرگرم کننده است و همیشه چیز تازه ای برای ارائه داره.
اما چیزی که مهمه اینه که گوشی تبدیل به تنها سرگرمی کودک نشه. قرار نیست هر بار که بچه گوشی خواست، با دعوا و عصبانیت ازش بگیریم؛ بهتره کم کم یادش بدیم چطور درست از این وسیله استفاده کنه.
از طرفی وقتی گوشی دست بچه است، خوبه بدونیم دقیقا چه چیزی داره میبینه و با چه محتوایی سرگرمه. یک بازی امن و مفید میتونه خیلی بهتر از محتوایی باشه که فقط برای وقت گذرونی ساخته شده.
شادوپیا هم با همین هدف ساخته شده؛ یک بازی ایرانی، بدون تبلیغات و با محتوای امن که بچه ها میتونن در کنار سرگرمی، مهارت هایی مثل تمرکز، دقت، حافظه و حل مسئله رو هم تمرین کنن. وجود بخش والد و تایمر بازی هم کمک میکنه والدین کنترل بیشتری روی زمان استفاده کودک داشته باشن.
در نهایت، مسئله این نیست که گوشی خوبه یا بده؛ مهم اینه که چه چیزی وارد دنیای کودک میشه و ما چطور کنارش هستیم. وقتی استفاده از تکنولوژی با آگاهی و مدیریت همراه باشه، میتونه به جای نگرانی، تبدیل به یک فرصت برای یادگیری و رشد کودک بشه.
