آیا گوشی دشمن بچه هاست یا نه؟ آیا صفحه نمایش ها دارن کودکی بچه ها رو ازشون می گیرن؟» یه عده میگن اصلا نباید گوشی و تبلت دست بچه داد، یه عده دیگه هم میگن خب بالاخره بچه ها توی دنیای امروز بزرگ میشن و نمیشه کلا تکنولوژی رو ازشون گرفت. ولی واقعیت اینه که ماجرا اینقدر صفر و یکی نیست.
مسئله فقط این نیست که بچه چند دقیقه یا چند ساعت پای تبلت نشسته؛ مهم تر از اون اینه که توی این مدت داره چه کاری انجام میده. یه کودک ممکنه یه ساعت فقط ویدیو های مختلف رو پشت سر هم ببینه، یکی دیگه همون یه ساعت رو با یه بازی بگذرونه که توش باید فکر کنه، انتخاب کنه، چیزی یاد بگیره یا یه مسئله رو حل کنه.
هر دو پای تبلت یا گوشی بودن، ولی تجربه ای که داشتن اصلا یکی نیست. پس شاید بهتره به جای اینکه فقط بپرسیم «چند ساعت پای گوشی بوده؟»، یه سوال مهم تر بپرسیم: «توی این مدت دقیقا داشته چیکار می کرده؟»
مشکل از خود گوشی نیست
تبلت و موبایل دیگه برای بچه ها چیز عجیب و غریبی نیستن. خیلی از بچه ها باهاشون بازی میکنن، محتوای آموزشی میبینن، نقاشی میکشن، زبان یاد میگیرن یا بازی های مختلف رو امتحان میکنن. برای همین، اینکه کلا تکنولوژی رو از زندگی بچه حذف کنیم، لزوما بهترین راه حل نیست.
چیزی که بیشتر اهمیت داره اینه که بچه روی صفحه داره چه کاری انجام میده. مثلا یه ساعت پشت سر هم دیدن ویدیوهای کوتاه، با یه ساعت بازی کردن که توش باید فکر کنه، انتخاب کنه، الگو پیدا کنه یا یه مسئله رو حل کنه، اصلا تجربه یکسانی نیست. پس به جای اینکه فقط بپرسیم «بچه چقدر پای گوشی بوده؟» یه سوال مهم تر هم باید بپرسیم: «توی این مدت چی به دست آورده؟»
همه زمان های صفحه نمایش شبیه هم نیستن
یکی از اشتباه های رایج اینه که فکر کنیم هر نوع استفاده از تبلت و موبایل برای بچه ها یکیه. مثلا یه بچه ممکنه فقط بشینه ویدیو ببینه، ولی یه بچه دیگه توی یه بازی آموزشی باید تصمیم بگیره، اشتباه کنه، دوباره امتحان کنه و در نهایت خودش مسئله رو حل کنه. هر دو دارن از موبایل استفاده می کنن، ولی تجربه شون اصلا یکی نیست؛ چون توی حالت دوم، بچه فقط تماشاچی نیست و واقعا درگیر فعالیت شده.
پس وقتی میخوایم برای بچه یه بازی یا اپلیکیشن انتخاب کنیم، بهتره فقط دنبال چیزی نباشیم که چند دقیقه سرگرمش کنه. این سوال ها رو هم از خودمون بپرسیم:
- آیا این بازی برای سن کودک مناسبه؟
- بچه توی بازی واقعا فعالیت میکنه یا فقط تماشا میکنه؟
- چیزی یاد میگیره یا فقط داره وقت میگذرونه؟
- بازی باعث میشه فکر کنه، انتخاب کنه و دنبال راه حل بگرده؟
حتی بعد از اینکه بازی تموم شد، میتونیم چند سوال ساده از بچه بپرسیم:
- کدوم قسمت بازی رو بیشتر دوست داشتی؟
- امروز چی یاد گرفتی؟
- اگه دوباره بازی کنی، دوست داری این بار چه کاری انجام بدی؟
همین گفت و گوهای ساده کمک میکنن تجربه بچه از تبلت فقط به «وقت گذرونی» محدود نشه و چیز بیشتری از اون بازی یا فعالیت یاد بگیره.
بازی واقعی هنوز مهمه
اینکه یه بازی دیجیتال خوب و مفید باشه، به این معنی نیست که بازی واقعی دیگه اهمیتی نداره. بچه وقتی با بالش قلعه میسازه، با اسباب بازی هاش بازی میکنه، نقاشی میکشه، میدوه، خیال پردازی میکنه یا با دوستاش بازی میکنه، تجربه هایی به دست میاره که تبلت یا گوشی نمیتونه کامل جاشون رو بگیره.
بازی واقعی به بچه فرصت میده تخیل کنه، حرکت کنه، با بقیه ارتباط بگیره، تصمیم بگیره و خودش راه حل پیدا کنه. برای همین، شاید سوال درست این نباشه که «تبلت یا بازی واقعی؟» بهتره بپرسیم: «چطور میتونیم از هر دوتاشون، سر جای درست استفاده کنیم؟»
شادوپیا برای همین بخش از ماجرا ساخته شده
شادوپیا یه اپلیکیشن بازی و یادگیری برای بچه هاست که ساخته شده تا استفاده از تبلت فقط به سرگرمی ساده محدود نشه و کودک بتونه همزمان بازی کنه و چیزهای مختلفی یاد بگیره. هدف شادوپیا این نیست که بچه ساعت ها با تبلت تنها بمونه؛ برعکس، اگر قرار باشه بخشی از وقت کودک با تبلت بگذره، بهتره این زمان با بازی هایی سپری بشه که متناسب با سنش هستن و ذهنش رو درگیر میکنن. شادوپیا فقط یه مجموعه بازی کودکانه نیست. از اول، هم تجربه کودک و هم دغدغه های والدین در طراحی اون در نظر گرفته شده.
تبلیغات در شادوپیا وجود نداره
کودک موقع بازی با تبلیغاتی که ناگهان روی صفحه ظاهر بشن یا حواسش رو به سمت یه محتوای دیگه ببرن، مواجه نمیشه. در نتیجه میتونه بدون این حواس پرتی ها روی خود بازی تمرکز کنه.
بازی ها بر اساس سن کودک دسته بندی شدن
بازی ها بر اساس گروه سنی دسته بندی شدن تا والد راحت تر بتونه فعالیت مناسب کودک خودش رو پیدا کنه. اینطوری بچه هم با بازی هایی روبه رو میشه که برای سن و سطح یادگیریش مناسب ترن.
والد میتونه زمان بازی رو مشخص کنه
یکی از قابلیت های شادوپیا، امکان تنظیم تایمر برای زمان بازیه. والد میتونه مشخص کنه کودک چه مدت با برنامه بازی کنه تا استفاده از تبلت بدون محدودیت ادامه پیدا نکنه.
بازی ها فقط برای سرگرمی نیستن
بازی های شادوپیا طوری طراحی شدن که کودک در کنار سرگرم شدن، مهارت هایی مثل تمرکز، حافظه، حل مسئله، خلاقیت، تربیت، بهداشت فردی و یادگیری رو هم تمرین کنه. در نهایت، قرار نیست بگیم گوشی خوبه یا بده. حرف اصلی اینه که اگر کودک قراره زمانی رو با موبایل و یا تبلت بگذرونه، این زمان ارزشش رو داشته باشه.
والد هنوز مهم ترین بخش ماجراست
هیچ اپلیکیشنی قرار نیست جای پدر و مادر رو بگیره. حتی اگه یه بازی آموزشی خیلی خوب باشه، باز هم نباید باعث بشه بچه ساعت ها تنها جلوی صفحه نمایش بمونه.
والد میتونه گاهی درباره بازی با بچه حرف بزنه، ازش بپرسه چی یاد گرفته یا حتی بعضی وقت ها باهاش بازی کنه. در کنارش هم باید برای بازی واقعی، تحرک و وقت گذروندن با خانواده جا باشه. در نهایت، موبایل باید فقط یه بخش از برنامه روزانه بچه باشه، نه تمام برنامه اش.
پس گوشی دشمن بچه هاست؟
نه. ولی این هم به این معنی نیست که هر جور استفاده ای از تبلت برای بچه خوبه.
فرق زیادی هست بین بچه ای که ساعت ها بدون هدف ویدیو و محتوای مختلف رو پشت سر هم می بینه، با بچه ای که برای یه مدت مشخص با یه بازی متناسب با سنش بازی میکنه، فکر میکنه، مسئله حل میکنه و بعد تبلت رو کنار میذاره و میره سراغ بازی و فعالیت های دیگه.
پس مشکل اصلی خود تبلت نیست؛ مهم اینه که تبلت چه جایی توی زندگی بچه پیدا کرده. اگه صفحه نمایش جای خواب، بازی، تحرک، وقت گذروندن با خانواده و تجربه های واقعی رو بگیره، طبیعتا باید نگرانش بود. ولی اگه محتوای مناسب انتخاب بشه، زمان استفاده مشخص باشه و والد هم در جریان باشه، تبلت میتونه فقط یکی از ابزارهای سرگرمی و یادگیری بچه باشه.
شادوپیا هم با همین نگاه ساخته شده؛ یه محیط امن و بدون تبلیغ که بچه توش به بازی و یادگیری دسترسی داره و والد هم میتونه روی مدت و نوع استفاده نظارت بیشتری داشته باشه. قرار نیست تبلت جای کودکی رو بگیره؛ هدف اینه که وقتی بچه تبلت رو دست میگیره، چیزی بیشتر از چند دقیقه سرگرمی نصیبش بشه.
