وقتی بچه گریه میکنه چیکار کنیم

وقتی بچه گریه میکنه چیکار کنیم؟ راهنمای کامل آرام کردن کودک گریه کردن بچه یکی از سخت‌ ترین چیزهاییه که پدر و مادرها باهاش روبه‌رو میشن. مخصوصا وقتی هر کاری میکنن اما باز هم کودک آروم نمیشه.

وقتی کودک ما گریه میکنه چیکار کنیم؟

اولین قدم اینه که آروم بمونید و دنبال علت گریه بگردید. بیشتر وقت‌ ها گریه کودک به خاطر گرسنگی، خستگی، خواب‌آلودگی، ترس، درد یا نیاز به توجه اتفاق می‌افته. وقتی دلیل اصلی پیدا بشه، آرام کردن کودک خیلی راحت‌تر میشه. نکته مهم اینه که گریه کردن همیشه نشانه لجبازی یا بدقلقی نیست. در واقع، گریه اولین راه ارتباطی کودکه و با اون سعی می‌کنه نیاز یا ناراحتی خودش رو به والدین نشون بده.

علت های گریه کودک

وقتی بچه گریه میکنه چیکار کنیم یا چیکار میشه کرد ؟ خب حتما یه سری علت هایی داره ما در ادامه طبق یه جدول مهم ترین دلایل رو اوردیم

آیا سن کودک روی علت و نحوه برخورد با گریه او تاثیر دارد؟

بله، خیلی بیشتر از چیزی که فکر میکنیم. وقتی یه نوزاد یا کودک کم‌ سن گریه میکنه، پیدا کردن دلیلش همیشه راحت نیست؛ چون هنوز نمیتونه حرف بزنه و تنها راهی که برای گفتن نیاز هاش داره، گریه کردنه. ممکنه گرسنه باشه، خوابش بیاد، دلش درد بگیره یا فقط به آغوش پدر و مادرش نیاز داشته باشه. برای همین، پدر و مادرها معمولا باید چند دلیل مختلف رو بررسی کنن تا متوجه بشن مشکل از کجاست. گریه در ماه‌ها و سال‌ های اول زندگی، مهم‌ ترین راه ارتباطی کودک با اطرافیان به حساب میاد.

اما هرچی بچه بزرگ‌تر میشه، فهمیدن علت گریه هم راحت‌تر میشه. مثلا یه کودک ۴ یا ۵ ساله شاید بتونه بگه که از چیزی ترسیده، با دوستش دعوا کرده یا از یه اتفاق ناراحت شده. البته بچه‌ های بزرگ‌تر هم گریه میکنن، اما معمولا میشه باهاشون حرف زد و دلیل ناراحتیشون رو فهمید. به همین خاطر، وقتی می‌خواید کودک گریان رو آروم کنید، اول از همه باید سنش رو در نظر بگیرید؛ چون چیزی که برای یه نوزاد جواب میده، ممکنه برای یه کودک بزرگ‌تر اصلا مناسب نباشه.

وقتی بچه گریه میکنه اولین کار چیه؟

وقتی بچه گریه میکنه، اولین کاری که باید انجام بدین اینه که آرامش خودتون رو حفظ کنید و سعی کنید دلیل گریه رو پیدا کنید. خیلی وقت‌ ها پدر و مادرهای تازه کار از روی استرس سریع چند کار رو همزمان انجام میدن؛ مثلا بچه رو بغل میکنن، بهش خوراکی میدن یا سعی میکنن حواسش رو پرت کنن. اما بهتره اول چند ثانیه صبر کنید و ببینید کودک به چه چیزی نیاز داره. اگه گرسنه باشه، خسته باشه یا از چیزی ترسیده باشه، با برطرف کردن همون مشکل معمولا خیلی زود آروم میشه. یادتون باشه گریه کردن برای بچه‌ ها یه راه ارتباطیه و بیشتر وقت‌ ها میخوان یه نیاز یا احساس رو به شما نشون بدن، نه اینکه شما رو اذیت کنن.

پیشنهاد میکنیم حتما این ویدیو رو هم مشاهده کنید تا علت های کودک های نوزاد رو درک کنید

• اول آرامش خودتون رو حفظ کنید.
• بررسی کنید کودک گرسنه نباشه.
• خواب‌ آلودگی یا خستگی رو در نظر بگیرید.
• اگر نوزاده، پوشک و دمای بدنش رو چک کنید.
• اگر بزرگ‌ تره، باهاش حرف بزنید و دلیل ناراحتیش رو بپرسید.
• در صورت وجود تب یا علائم بیماری، با پزشک مشورت کنید.

راه های آرام کردن کودک گریان

هیچ راه جادویی‌ای وجود نداره که برای همه بچه‌ها جواب بده. بعضی بچه‌ها با یه بغل آروم میشن، بعضی‌ها دوست دارن باهاشون حرف بزنی و بعضی‌ها هم فقط به کمی زمان نیاز دارن. مهم اینه که آرامش خودتون رو حفظ کنید و چند روش مختلف رو امتحان کنید تا ببینید کدوم یکی برای فرزند شما بهتر جواب میده.

1. اول خودتون اروم باشید

بچه‌ها خیلی خوب احساسات پدر و مادرشون رو درک میکنن. اگه استرس داشته باشید یا با عصبانیت با کودک برخورد کنید، ممکنه گریه او بیشتر بشه. چند نفس عمیق بکشید و سعی کنید قبل از هر کاری آروم باشید؛ چون آرامش شما به کودک هم منتقل میشه.

2. کودک را در آغوش بگیرید

خیلی از بچه‌ ها فقط به احساس امنیت نیاز دارن. بغل کردن، نوازش کردن یا حتی گرفتن دست کودک میتونه باعث بشه احساس آرامش بیشتری داشته باشه. مخصوصا نوزادان معمولا با تماس بدنی زودتر آروم میشن.

3. علت گریه را پیدا کنید

قبل از هر کاری از خودتون بپرسید:

• آیا کودک گرسنه است؟
• آیا خوابش می‌آید؟
• آیا پوشکش نیاز به تعویض دارد؟
• آیا از چیزی ترسیده است؟
• آیا تب یا درد دارد؟

پیدا کردن علت اصلی، نصف راه حل مشکل است.

4. با کودک حرف بزنید

اگر کودک بزرگ‌تر شده و میتواند صحبت کند، سعی کنید با آرامش از او بپرسید:

• چی شده؟
• از چیزی ترسیدی؟
• ناراحتی؟
• دوست داری درباره‌اش حرف بزنی؟

گاهی فقط شنیده شدن، باعث می‌شود کودک خیلی سریع‌تر آرام شود.

5. نقش بازی در آرام شدن کودک (و کمک شادوپیا)

بعضی وقت‌ ها اصلا لازم نیست دنبال روش‌ های پیچیده باشیم. واقعیت اینه که برای خیلی از بچه‌ ها، بازی کردن خودش بهترین راه آروم شدنه. وقتی کودک درگیر بازی میشه، ذهنش از ناراحتی و گریه فاصله میگیره و کم‌کم احساس امنیت و شادی جای اون اضطراب رو میگیره.

برای همین خیلی از متخصص‌ ها هم میگن بازی فقط سرگرمی نیست، یه جور تخلیه هیجانیه. بچه‌ها از طریق بازی میتونن ترس‌ ها، ناراحتی‌ ها و حتی خشمشون رو بیرون بریزن، بدون اینکه نیاز باشه توضیحش بدن. (research on play therapy and emotional regulation)

حالا نکته مهم اینجاست که همه بازی‌ها اثر یکسان ندارن. بعضی بازی‌ها دقیقا طراحی شدن برای اینکه روی احساسات، تمرکز و آرامش ذهنی کودک کار کنن. مثلا بازی‌ هایی که کودک باید احساسات رو تشخیص بده، صداها رو بشناسه یا روی حافظه و توجه تمرکز کنه، کمک میکنن مغز کودک از حالت تنش خارج بشه و وارد حالت تعادل بشه.

اینجاست که بازی-اپلیکیشن شادوپیا وارد میشه.

در شادوپیا بازی‌ ها فقط برای سرگرم شدن نیستن. خیلی از بازی‌ ها مثل:

• شناخت احساسات
• تشخیص صدا
• بازی‌های حافظه
• دقت و توجه

طوری طراحی شدن که کودک همزمان با بازی کردن، یاد بگیره احساساتش رو بهتر بشناسه و راحت‌تر باهاشون کنار بیاد. حتی بعضی والدین از این بازی‌ ها درست همون لحظه‌ هایی استفاده میکنن که کودک بی‌قرار یا گریان هستش، چون باعث میشه توجه کودک از عامل ناراحتی جدا بشه و کم‌کم به سمت آرامش برگرده.

در واقع بازی اینجا تبدیل میشه به یه ابزار ساده ولی کاربردی برای کنترل هیجان کودک… بدون فشار، بدون دعوا، فقط از مسیر سرگرمی.

6. حواس کودک را پرت کنید

گاهی بهترین کار اینه که اصلا مستقیم سراغ «آروم کردن» نرید. چون بعضی بچه‌ها وقتی توی گریه گیر می‌کنن، هرچی بیشتر روی اون حالت بمونن، سخت‌تر آروم میشن. اینجاست که تغییر فضا یا درگیر کردن ذهن کودک خیلی کمک می‌کنه.

مثلا:

• یه اسباب‌بازی جدید یا مورد علاقه‌اش رو بدید دستش
• یه قصه کوتاه تعریف کنید
• با هم یه نقاشی ساده بکشید
• یه آهنگ کودکانه بذارید
• اگه امکانش هست چند دقیقه ببرینش یه فضای دیگه (حتی یه اتاق دیگه)

گاهی همین تغییر کوچیک باعث میشه ذهن کودک از اون حالت ناراحتی جدا بشه و آروم‌آروم برگرده به حالت عادی.

یه نکته مهم هم اینه که این روش بیشتر برای بچه‌های بالای ۲ سال جواب میده، چون اون‌ها راحت‌تر درگیر بازی و محیط میشن و سریع‌تر حواسشون از موضوع اصلی پرت میشه.

۷. از بازی و کارهای آرامش‌بخش استفاده کنید

بعضی وقت‌ ها بهترین کار اینه که به جای بحث کردن یا تلاش مستقیم برای ساکت کردن کودک، یه فعالیت آروم و دوست‌ داشتنی براش درست کنیم. چون خیلی از بچه‌ ها وقتی وارد فضای بازی یا کارهای ساده میشن، ناخودآگاه از حالت گریه خارج میشن و آروم‌تر میشن.

پیشنهاد میکنیم در خصوص بازی کردن با کودک حتما مقاله انواع بازی برای کودک و یا اگر کودک بهونه گیری دارید بازی برای کودک سه تا شش سال رو مطالعه کنید تا از انواع بازی های روز در جریان باشید

مثلا:

• باهاش یه قصه کوتاه بگید یا تعریف کنید
• آروم باهاش نقاشی بکشید
• یه بازی ساده مثل پازل یا چیدن اسباب‌بازی‌ها انجام بدید
• آهنگ کودکانه آروم پخش کنید
• اگه شرایطش هست، با هم یه کار مشترک کوچیک انجام بدید (مثل جمع کردن وسایل یا درست کردن یه چیز ساده)

این کارها کمک می‌کنه ذهن کودک از اون حالت ناراحتی فاصله بگیره و کم‌کم وارد یه فضای امن‌تر و آروم‌تر بشه. واقعیت اینه که برای بچه‌ها، بازی فقط سرگرمی نیست؛ یه جور برگشتن به آرامشه.

8. یه تغییر ساده توی فضا ایجاد کنید

گاهی اصلا لازم نیست کار خاصی انجام بدید… فقط یه تغییر کوچیک توی محیط میتونه کل حال کودک رو عوض کنه. مثلا از اتاق ببریدش یه جای دیگه، پرده رو کنار بزنید، بغلش کنید کنار پنجره برید یا حتی چند دقیقه ببرینش بیرون از خونه. این تغییر فضا باعث میشه ذهنش از اون حالت گریه فاصله بگیره.

9. باهاش آروم حرف بزنید، حتی اگه جواب نده

لازم نیست حرف‌ های پیچیده بزنید. فقط یه لحن آروم و ثابت کافیه.

مثلا:

• «آرومی عزیزم…»
• «باشه می‌فهمم ناراحتی…»
• «کنارت هستم…»

برای خیلی از بچه‌ها، مخصوصا کوچیک‌ترها، خودِ صدا و لحن شما از هر چیزی مهم‌ تره. حتی اگر حرف رو نفهمن، آرامش رو از لحن میگیرن.

10. استفاده از آهنگ و تلویزیون برای آرام کردن کودک

یه چیزی که خیلی از پدر و مادرهایی که چند تا بچه بزرگ کردن توی تجربه‌ های واقعی‌ شون میگن اینه که همیشه روش‌ های کلاسیک مثل بغل کردن یا حرف زدن جواب نمیده. بعضی وقت‌ ها یه چیز ساده‌تر، سریع‌تر جواب میده.

مثلا خیلی از بچه‌ها با آهنگ‌ های شاد یا حتی لالایی‌ های آروم خیلی زودتر آروم میشن. ریتم موسیقی باعث میشه ذهن کودک از حالت گریه خارج بشه و کم‌کم تمرکزش برگرده به یه چیز ثابت و قابل پیش‌ بینی. حتی بعضی موسیقی‌ های ساده کودکانه، بیشتر از چیزی که فکر کنیم روی آرام شدنشون تاثیر دارن.

از اون طرف، تلویزیون هم برای بعضی بچه‌ها همین نقش رو داره. خیلی از والدین تجربه میکنن که بچه‌ هاشون وقتی یه برنامه خاص یا حتی تبلیغات تلویزیونی میبینن، یهو ساکت میشن و توجهشون کامل درگیر اون تصویرها میشه. در واقع مغز کودک از حالت «احساسات شدید» میاد بیرون و میره سمت «تماشا کردن و دنبال کردن».

البته اینجا یه نکته مهم هست؛ این روش قرار نیست جای ارتباط با کودک رو بگیره. بیشتر یه ابزار کمکیه برای لحظه‌ هایی که کودک خیلی بی‌قراره و نیاز داریم سریع فضا رو آروم‌تر کنیم.

کارهایی که نباید برای آرام کردن کودک انجام بدیم

بعضی وقت‌ها از سر استرس یا خستگی، کارهایی می‌کنیم که فکر میکنیم کمک میکنه، ولی در واقع ممکنه اوضاع رو بدتر کنه. اینجا چند تا از اشتباهات رایج رو میبینیم که خیلی از پدر و مادرها ناخواسته انجام میدن:

نتیجه‌ گیری

گریه کردن بچه‌ها یه چیز کاملاً طبیعی توی رشدشونه و در بیشتر مواقع هم نشونه مشکل جدی نیست. بچه با گریه کردن داره حرف می‌زنه؛ وقتی گرسنه‌ست، خسته‌ست، میترسه یا حتی فقط توجه می‌خواد.

نکته مهم اینه که توی این لحظه‌ها، اول از همه خودمون آروم باشیم. چون حال و هوای پدر و مادر خیلی مستقیم روی آرام شدن کودک تاثیر می‌ذاره. بعدش هم به جای حدس‌های سریع، یه نگاه ساده به نیازهای اصلی کودک داشته باشیم. هیچ روش واحدی برای همه بچه‌ ها جواب نمیده. یه کودک با بغل آروم میشه، یکی با صدا، یکی با بازی، و یکی هم فقط با گذشت زمان. برای همین باید چند روش رو بشناسیم و بسته به شرایط امتحان کنیم.

در نهایت، هدف این نیست که گریه رو کامل حذف کنیم؛ هدف اینه که یاد بگیریم پشت هر گریه چی هست و چطور بهتر باهاش برخورد کنیم. همین شناخت ساده، خیلی از استرس‌های والدین رو کم می‌کنه و رابطه با کودک رو هم عمیق‌تر می‌کنه.