بازی هدفمند برای کودکان بیش فعال؟ کودکان بیش فعال معمولا انرژی بیشتری دارن، زیاد حرکت میکنن و خیلی کنجکاوترن. برای همین ممکنه براشون نشستن و انجام دادن یه فعالیت آروم و ثابت سخت باشه. خبر خوب اینه که با بازی های درست، به جای اینکه بخوایم این انرژی رو کنترل یا سرکوب کنیم، می تونیم هدایتش کنیم توی یه مسیر درست؛ مسیری که هم به دانلود بازیهای افزایش تمرکز کودکان کمک می کنه و هم باعث میشه اعتماد به نفسشون بیشتر بشه.
در ادامه ۲۰ بازی رو معرفی کردیم که می تونن برای کودکان بیش فعال یا کودکان مبتلا به ADHD مناسب باشن.
| شماره | نام بازی | نوع | فایده اصلی |
|---|---|---|---|
| ۱ | طناب زدن | فیزیکی | هماهنگی دست و چشم، تخلیه انرژی |
| ۲ | مسیر مانع (با بالش، طناب، هولاهوپ) | فیزیکی | هماهنگی بدنی، حل مسئله |
| ۳ | بازی موبایلی شادوپیا | فکری-دیجیتال | تمرکز، حافظه، تشخیص الگو، بدون تبلیغ و محرک اضافه |
| ۴ | دوچرخه‌سواری یا اسکوتر‌سواری | فیزیکی | تناسب اندام، بهبود تمرکز |
| ۵ | بازی با توپ | فیزیکی | هماهنگی، تخلیه انرژی |
| ۶ | سایمون می‌گوید | فیزیکی-دستوری | پیروی از دستور، خودکنترلی |
| ۷ | قایم‌باشک | فیزیکی-اجتماعی | تمرکز، صبر، مهارت اجتماعی |
| ۸ | تخته تعادل | حسی-فیزیکی | تمرکز، هماهنگی، ورودی حسی |
| ۹ | گنج یابی (شکار اشیا) | فیزیکی-فکری | حل مسئله، تمرکز هدفمند |
| ۱۰ | بازی با بادکنک/بالن | فیزیکی | هماهنگی چشم و دست |
| ۱۱ | هنرهای رزمی (تکواندو و مشابه) | فیزیکی ساختاریافته | نظم، خودکنترلی، تمرکز انتخابی |
| ۱۲ | رقص | فیزیکی | تمرکز، حفظ توالی حرکات |
| ۱۳ | باغبانی | حسی | ورودی حسی، آرام‌سازی |
| ۱۴ | بازی در گودال شن | حسی | بازی خلاق، ورودی حسی |
| ۱۵ | پازل | فکری | تمرکز، حل مسئله |
| ۱۶ | کارت‌های حافظه | فکری | حافظه بصری، تمرکز |
| ۱۷ | بازی نقطه‌به‌نقطه / ماز | فکری | دقت دیداری، تمرکز مستمر |
| ۱۸ | بلوک‌های ساختمانی / لگو | فکری-خلاقانه | حل مسئله، خلاقیت |
| ۱۹ | بازی های رومیزی نوبتی | رومیزی-اجتماعی | نوبت‌گرفتن، صبر، مدیریت باخت |
| ۲۰ | نقاشی و رنگ آمیزی | خلاقانه | بیان احساسات، تمرکز |
۱. طناب زدن
طناب زدن یه بازی ساده و پرتحرکه که میتونه به کودک کمک کنه انرژی خودش رو تخلیه کنه. همزمان، هماهنگی بین دست و چشم و کنترل حرکات بدن هم تمرین میشه. می تونید با چند دقیقه شروع کنید و کم کم مدت بازی رو بیشتر کنید.
۲. مسیر مانع
برای این بازی فقط چندتا بالش، طناب یا هولاهوپ کافیه. وسایل رو توی خونه بچینید و از کودک بخواید از بینشون رد بشه، از روی بعضی موانع بپره یا مسیر مشخصی رو طی کنه. این بازی علاوه بر اینکه تحرک خوبی داره، باعث میشه کودک برای پیدا کردن راه عبور و انجام مراحل مختلف، بیشتر فکر کنه.
۳. بازی موبایلی شادوپیا ( بهترین گزینه برای کودک بیش فعال )
شادوپیا فقط یک بازی ساده موبایلی نیست. یک اپلیکیشن ایرانی برای کودکه که داخلش مجموعه ای از بازی های آموزشی و سرگرم کننده، کتاب های صوتی، کارتون و فعالیت های مختلف قرار گرفته تا کودک بتونه در کنار بازی، مهارت های مختلفش رو هم تمرین کنه. در شادوپیا فعالیت هایی برای حافظه، دقت و توجه، خلاقیت، منطق، هوش، شناخت رنگ و شکل و حل مسئله وجود داره.
برای والدینی که کودک پرانرژی دارن، این تنوع می تونه مهم باشه؛ چون کودک مجبور نیست همیشه یک مدل بازی رو انجام بده و می تونه بین فعالیت های مختلف جابه جا بشه. از طرف دیگه، شادوپیا بدون تبلیغ طراحی شده و بخش والدین هم امکان مشاهده فعالیت کودک و پیگیری روند یادگیری رو در اختیار والد میذاره.
شادوپیا حتی بخش هایی برای فعالیت های ورزشی و حرکتی داره که کودک با شخصیت های بازی همراه میشه و حرکات ورزشی رو انجام میده. این بخش میتونه کمک کنه کودک در کنار بازی و سرگرمی، تحرک بیشتری داشته باشه و بخشی از انرژی خودش رو تخلیه کنه.
تا امروز بیش از ۵۰۰ هزار خانواده از شادوپیا استفاده کرده اند و این برنامه امتیاز ۴.۶ در بازار و عنوان بهترین بازی آموزشی ۱۴۰۳ رو هم به دست آورده. اگه دنبال یه گزینه هستید که زمان بازی کودک با موبایل رو از یک سرگرمی ساده به مجموعه ای از بازی ها و فعالیت های هدفمند تبدیل کنه، شادوپیا رو امتحان کنید.
۴. بازی با توپ
بازی با توپ یکی از ساده ترین راه ها برای سرگرم کردن کودک و تخلیه انرژی اونه. می تونید از کودک بخواید توپ رو به سمت هدف مشخصی پرت کنه، با دست یا پا حرکتش بده یا با شما پاس کاری کنه. این بازی علاوه بر تحرک، به هماهنگی چشم و دست و کنترل حرکات بدن هم کمک می کنه.
۵. سایمون می گوید
این بازی خیلی ساده است، ولی کودک باید با دقت به حرف شما گوش بده و فقط وقتی دستور با عبارت «سایمون می گوید» شروع میشه، اون کار رو انجام بده. مثلا بگید: «سایمون می گوید دست بزن» و بعد یک دستور بدون عبارت «سایمون می گوید» بدید. کودک باید یاد بگیره قبل از هر واکنشی، دستور رو با دقت گوش کنه و عجله نکنه.
۶. قایم باشک یا قایم موشک
قایم باشک فقط برای سرگرمی نیست و می تونه یه بازی خوب برای تمرین توجه و صبر هم باشه. کودک باید دقت کنه بقیه کجا قایم شدن و برای پیدا کردنشون صبر داشته باشه. بازی کردن با اعضای خانواده یا چند کودک دیگه هم باعث میشه کودک در کنار تحرک، مهارت های اجتماعی مثل نوبت گرفتن و تعامل با دیگران رو تمرین کنه. صبر کردن مهارت بسیار مهمیه پیشنهاد میکنیم مقاله اموزش صبر به کودکان رو حتما توی سایت شادوپیا مطالعه کنید
۷. تخته تعادل
تخته تعادل یه بازی ساده ولی درگیرکننده است که کودک باید حواسش رو جمع کنه تا موقع ایستادن، تعادلش رو از دست نده. مثلا کودک رو روی تخته بذارید و ازش بخواید ۱۰ ثانیه بدون افتادن روی تخته بمونه. بعد می تونید بازی رو جذاب تر کنید؛ مثلا یه توپ کوچیک بهش بدید تا در حالی که تعادلش رو حفظ کرده، توپ رو داخل سبد بندازه.
۸. گنج یابی (شکار اشیا)
چند وسیله کوچیک مثل توپ، عروسک یا مداد رو توی خونه مخفی کنید و برای کودک سرنخ بذارید. مثلا بگید: «یه چیزی رو پیدا کن که کنار جاییه که کفش هامون رو می ذاریم.» کودک باید با دقت به سرنخ گوش بده، محیط رو بررسی کنه و برای پیدا کردن وسیله فکر کنه. این بازی هم تحرک داره و هم باعث میشه کودک روی یک هدف مشخص تمرکز کنه.
۹. بازی با بادکنک
بازی با بادکنک خیلی ساده است ولی کودک رو حسابی درگیر می کنه. مثلا ازش بخواید نذاره بادکنک به زمین برسه و با دست به آرومی بهش ضربه بزنه. بعد می تونید بازی رو سخت تر کنید؛ مثلا بگید فقط با دست راست یا فقط با آرنج به بادکنک ضربه بزنه. این تغییرات باعث میشه کودک همزمان حواسش به حرکت بادکنک و دستور شما باشه.
۱۰. هنرهای رزمی؛ مثل تکواندو
یکی از بهترین کار ها برای کودکان بیش فعال کلاس های هنرهای رزمی هستش. کلاس های رزمی معمولا ساختار مشخصی دارن و کودک باید حرکات مربی رو با دقت دنبال کنه و به ترتیب انجام بده. مثلا ممکنه مربی یک حرکت دست، یک لگد و بعد برگشتن به حالت اولیه رو آموزش بده و کودک باید همین ترتیب رو حفظ کنه.
۱۱. چراغ قرمز، چراغ سبز
در این بازی یک نفر نقش چراغ راهنمایی رو داره. وقتی میگه «چراغ سبز»، کودک باید حرکت کنه و وقتی میگه «چراغ قرمز»، باید همون لحظه وایسه. مثلا می تونید از کودک بخواید از یک نقطه به نقطه دیگه برسه، ولی هر بار با شنیدن «چراغ قرمز» باید کاملا متوقف بشه. این بازی علاوه بر تحرک، گوش دادن به دستور و کنترل واکنش های سریع رو هم تمرین می کنه. پیشنهاد میکنیم در این خصوص مقاله بازی برای تقویت حافظه شنیداری کودکان رو مطالعه کنید
۱۲. باغبانی
باغبانی میتونه یه فعالیت آروم و در عین حال جذاب برای کودک باشه. مثلا یه گلدون کوچیک بهش بدید و ازش بخواید خاک رو کنار بزنه، دونه بکاره و هر روز کمی به گیاه آب بده. لمس خاک و کار کردن با دست ها یه تجربه حسی جالبه و مراقبت از گیاه هم باعث میشه کودک برای انجام یک کار، زمان بیشتری رو صرف کنه.
۱۳. بازی در گودال شن
بازی با شن فقط برای سرگرمی نیست و می تونه کلی فرصت برای بازی خلاقانه ایجاد کنه. مثلا از کودک بخواید با شن یه قلعه بسازه، چندتا اسباب بازی رو داخل شن مخفی کنید تا پیداشون کنه یا با قالب های مختلف شکل درست کنه. لمس و جابه جا کردن شن هم یه تجربه حسی متفاوت به کودک میده.
۱۴. پازل
پازل یکی از بازی های ساده ایه که کودک برای کامل کردنش باید مدتی روی یک کار مشخص تمرکز کنه. برای مثال، اول یه پازل ۶ یا ۹ تکه متناسب با سن کودک انتخاب کنید و ازش بخواید قطعه ها رو با توجه به شکل و تصویر کنار هم قرار بده. وقتی مهارتش بیشتر شد، می تونید سراغ پازل های سخت تر برید.
۱۵. کارت های حافظه
چند جفت کارت یکسان رو به صورت پشت و رو روی زمین بچینید و از کودک بخواید هر بار دو کارت رو برگردونه. اگه دو کارت شبیه هم بودن، اونها رو نگه می داره و اگه نبودن دوباره برشون می گردونه. کودک برای پیدا کردن جفت ها باید جای کارت هایی که قبلا دیده رو به خاطر بسپره و با دقت انتخاب کنه.
۱۶. نقطه به نقطه و ماز
در بازی نقطه به نقطه، کودک باید نقطه ها رو به ترتیب به هم وصل کنه تا در نهایت یک شکل کامل بشه. در ماز هم باید مسیر درست رو پیدا کنه و از بن بست ها دوری کنه. هر دو بازی به کودک نیاز دارن که قدم به قدم جلو بره و حواسش رو روی یک کار مشخص نگه داره؛ به همین دلیل می تونن برای تمرین دقت دیداری و تمرکز جالب باشن.
۱۷. بلوک های ساختمانی و لگو
بازی با لگو فقط چیدن چندتا قطعه کنار هم نیست. کودک باید فکر کنه که هر قطعه رو کجا بذاره و چطور چیزی که توی ذهنشه رو بسازه. مثلا ازش بخواید یه خونه، ماشین یا برج بسازه و برای ساختنش چند قطعه مشخص در اختیارش بذارید. این بازی کودک رو درگیر میکنه .
۱۸. بازی های رومیزی نوبتی
بازی های رومیزی مثل مار و پله، منچ یا بازی های ساده کارتی می تونن فرصت خوبی برای تمرین نوبت گرفتن و صبر کردن باشن. کودک باید منتظر بمونه تا نوبتش برسه و نتیجه بازی رو هم بپذیره.
۱۹. نقاشی و رنگ آمیزی
کاغذ و مداد رنگی رو در اختیار کودک بذارید و اجازه بدید هر چیزی که دوست داره بکشه. مثلا می تونید ازش بخواید خانواده، حیوان مورد علاقه یا چیزی که امروز خوشحالش کرده رو نقاشی کنه. نقاشی علاوه بر اینکه کودک رو برای مدتی درگیر یک فعالیت مشخص می کنه، می تونه راهی برای بیان احساسات و ایده های خودش هم باشه.
۲۰. آشپزی با والدین
آشپزی مشترک یه فعالیت جذابه که می تونه کودک رو همزمان درگیر چند کار مختلف کنه. مثلا ازش بخواید مواد رو بشماره، آرد رو داخل کاسه بریزه یا مواد رو طبق ترتیب مشخص با هم مخلوط کنید. کودک باید به دستورها گوش بده و مرحله به مرحله جلو بره. علاوه بر تمرین دقت و پیروی از دستورالعمل، این کار یه فعالیت مشترک و سرگرم کننده بین کودک و والد هم هست.
اسباب بازی های مناسب برای کودکان بیش فعال
انتخاب اسباب بازی مناسب میتونه به کودک کمک کنه انرژی، توجه و خلاقیتش رو در یک مسیر مشخص به کار بگیره. این اسباب بازی ها بیشتر روی تحرک، درگیر شدن ذهن و انجام دادن فعالیت هدفمند تمرکز دارن:
- لگو و بلوک های ساختنی — برای خلاقیت، ساختن و حل مسئله
- پازل — برای تمرکز و دقت بیشتر
- خمیر بازی — برای بازی حسی و خلاقیت
- توپ های نرم و فشاری — برای مشغول نگه داشتن دست ها و تخلیه انرژی
- تخته تعادل — برای تمرکز و هماهنگی حرکتی
- هولاهوپ — برای تحرک و هماهنگی بدن
- طناب — برای فعالیت بدنی و تخلیه انرژی
- بازی های ساختنی مغناطیسی — برای خلاقیت و حل مسئله
- کارت های حافظه — برای تقویت حافظه و توجه
- ماز و بازی های مسیر یابی — برای دقت دیداری و تمرکز
- بازی های رومیزی نوبتی — برای تمرین صبر و نوبت گرفتن
- اسباب بازی های تقلید حرکات — برای توجه به دستور و کنترل حرکت
نتیجه گیری
بازی برای کودکان بیش فعال فقط یه راه برای سرگرم شدن نیست. انتخاب درست بازی میتونه به کودک کمک کنه انرژی خودش رو تخلیه کنه، بیشتر درگیر یک فعالیت مشخص بشه و مهارت هایی مثل تمرکز، صبر، هماهنگی و حل مسئله رو تمرین کنه. از بازی های پرتحرکی مثل توپ و مسیر مانع گرفته تا بازی های فکری مثل پازل و کارت حافظه، هر کدوم می تونن با توجه به علاقه و شرایط کودک مورد استفاده قرار بگیرن.
مهم اینه که بازی رو با سن و علاقه کودک هماهنگ کنید و انتظار نداشته باشید از همون اول مدت زیادی روی یک فعالیت بمونه. بهتره از زمان های کوتاه شروع کنید و کم کم بازی های مختلف رو امتحان کنید تا ببینید کدوم فعالیت بیشتر با کودک شما جور درمیاد.
